niemowle zaparcia
Kupa – temat, wydawałoby się prozaiczny i mało istotny. Do momentu, gdy pojawi się dziecko. A dokładniej rzecz ujmując – do chwili, gdy kupa się nie pojawia lub nie jest robiona przez maleństwo regularnie. W takiej sytuacji wielu rodziców zastanawia się, jak pomóc maleństwu i dlaczego niemowlę nie robi kupy. O tym jest ten artykuł.

Nasze case study

Na początku trochę naszej historii – nasze „case study”. Bohaterowie: Ania, Mama i Tata. Problem: nawracające zaparcia. Okres: 5-13 miesiąc życia.

Problemy z nierobieniem kupy zaczęły się około 5 miesiąca, gdy córcia była karmiona tylko piersią. Na początku kupy nie było przez 2-3 dni, ale ten czas wydłużył się i potrafił trwać nawet 5-7 dni. Mogę powiedzieć, że zarówno dla małego brzdąca, jak i rodziców to dramat. Dziecko przy próbie wypróżniania jest czerwone, krzyczy, płacze i ewidentnie czuje ból. Rodzicom ściska się serce i łzy cisną się do oczu. Nie życzę nikomu takiego widoku…

Niestety, nasz przypadek nie jest jedyny we wszechświecie. Badania amerykańskich naukowców pokazują, że problem z oddawaniem kupy dotyczy do 37% dzieci poniżej 12 miesiąca życia.

Co jest przyczyną braku kupy?

Przyczyn tak naprawdę może być wiele i mogą na siebie nachodzić lub występować pojedynczo. Na początku jednak krótki podział zaburzeń zawiązanych z wypróżnianiem się u niemowląt i małych dzieci.

Zaburzenia w czynności wypróżniania dzieli się na:
  • Dyschezja niemowląt, czyli bolesne oddawanie stolca,
  • Zaparcia,
  • Zatrzymanie stolca,
  • Nieretencyjne nietrzymanie stolca, brudzenie bielizny niezwiązane z zatrzymaniem kału.

W tym artykule pochylimy się nad dwoma pierwszymi przypadkami, ponieważ występują one najczęściej.

Dyschezja – problem okresu niemowlęctwa

Pierwsza dolegliwość to dyschezja, czyli zaburzenie koordynacji mięśni brzucha. Bobas mający tę dolegliwość oddaje bolesne stolce. Czym jeszcze objawia się dyschezja? Przede wszystkim wypróżnienie jest poprzedzone krzykiem dziecka trwającym nawet do 20 min. Po defekacji ból i krzyk ustępują. Wypróżnianie następuje kilka razy dziennie, a kupy są wodniste lub miękkie. Przy rozpoznaniu dyschezji należy wykluczyć wadę wrodzoną jelita grubego, szczelinę odbytu, chorobę Hirschsprunga, mukowiscydozę. Jest to przypadłość dzieci do 6-9 miesiąca życia. Rodzice mogą mylić dyschezję z kolką ponieważ część objawów (krzyk, płacz, niepokój) powiela się. Obecnie nie stosuje się leczenia, a jedynie łagodzenie objawów ze względu na jej przejściowy charakter.

Zaparcia – problem dziecka i rodziców

Druga dolegliwość to zaparcia, które mogą mieć charakter przewlekły. Zaparcie objawia się brakiem regularnej defekacji, która następuje co kilka dni, a w ekstremalnych wypadkach brak kupy może trwać nawet do 10 dni. Kupy są zbite, twarde, ciemne lub prawie czarne. Mają często postać kulek wielkości grochu albo orzecha. Niemowlę przy wypróżnianiu płacze, krzyczy i nie może sobie poradzić z wydaleniem kupki. Kał może zawierać śluz i drobne niteczki krwi.

Co ważne, dziecko karmione wyłącznie piersią może nie robić kupy nawet przez 7 dni i dłużej i jest to normalne tak długo, jak jej robienie nie sprawia mu problemu. Jeśli maluszek nie pokazuje innych objawów, kupka wygląda normalnie i rytm jest w miarę regularny, nawet jeśli wydaje Ci się długi – Twoje dziecko nie ma zaparcia.

Jakie są przyczyny zaparć u niemowląt:
  • Wstrzymywanie wypróżniania. Dzieci mogą wstrzymywać wypróżnianie, ponieważ obawiają się bólu z tym związanego, co może przerodzić się w przewlekłą sytuację.
  • Alergia (niestety, trudna do stwierdzenia u kilku- czy kilkunastomiesięcznego dziecka).
  • Odwodnienie lub zbyt mała ilość picia w ciągu dnia.

Leki np. antybiotyki, które eliminują z układu pokarmowego prebiotyki i probiotyki.

  • Źle dobrane mleko modyfikowane (nieważne czy dziecko jest karmione tylko mlekiem modyfikowanym, czy dokarmiane mm, które stanowi dopełnienie karmienia piersią).
  • Stres: Rozłąka z mamą, np. zbyt wczesne dla maluszka rozpoczęcie żłobka.
  • Niedożywienie.
  • Zbyt wczesne wprowadzanie do diety mleka krowiego.
  • Dieta mało uboga w błonnik ( niemowlęta z rozszerzoną dietą).
  • Uwarunkowania genetyczne.
  • Zaburzenia metaboliczne (cukrzyca, nadczynność tarczycy).

Aby usunąć przewlekłe zaparcia, należy przede wszystkim dotrzeć do ich przyczyny. Sprawa jest dość trudna ze względu na małego pacjenta, który nie powie o swoim dyskomforcie czy wzdęciach po spożyciu produktu, dlatego kluczowa jest tu rola rodziców. Powinni oni obserwować i najlepiej notować swoje spostrzeżenia, aby działać w jednym zespole z lekarzem.

Jak pomóc dziecku w zaparciach?

Mowa będzie o radzeniu sobie z przewlekłymi zaparciami. My stosowaliśmy kilkanaście różnych sposobów i o części z nich chciałabym krótko napisać:
  • Kluczowa jest restrykcyjna dieta: zero marchewki, tartego jabłka, kleiku ryżowego oraz bardzo bananów. Wszystkie te składniki działają zapychająco.
  • W zamian za to, często a gęsto: suszona śliwka ze słoiczka lub cała do samodzielnego gryzienia.
  • W późniejszym okresie włączyliśmy sok jabłkowy oraz ze śliwki.
  • Dieta bogata w błonnik: dodajemy siemię lniane do płatków owsianych, proponujemy dużo kaszy jaglanej i jęczmiennej, kilka razy dziennie dajemy świeże owoce i warzywa (szczególnie buraczki).
  • Wyeliminowaliśmy żywność wysoko przetworzoną – co było łatwe, ponieważ i tak unikam takich produktów W moim odczuciu taką żywnością są kaszki dla dzieci, które zawierają dużo cukru, maltodekstryny i innych „cudownych składników”, a w zamian mało błonnika. Jeśli już trafiają nam na stół jakieś kaszki, to tylko takie, w których składzie znajdziemy tylko ziarna.
  • Sprawdziło się kładzenie na brzuszek ciepłego, suchego termoforu z pestek wiśni. Co ważne taki gadżet można wykorzystać na zimno i ciepło np. do kolek, warto mieć go w domu.
  • Często praktykowaliśmy kładzenie dziecka na brzuszku i zachęcanie do zabaw na nim – to poprawia perystaltykę, więc ułatwiało przesuwanie się pożywienia w brzuszku.
  • Po konsultacji z lekarzem wprowadziliśmy środki farmakologiczne: makrogolu lub zamiennie laktuloza. Uwaga! Można je podawać tylko na polecenie lekarza i koniecznie regularnie. My stosowaliśmy jeden preparat ale nie będę podawać nazwy, ponieważ nie chcę reklamować medykamentów. Takie środki tylko powyżej 6 miesiąca życia
  • Super rozwiązaniem dla małych dzieci jest katater Windy. Jest dużo lepszy od czopków bo nie podrażnia błony śluzowej. O tym dowiedziałam się w 4 miesiącu życia dziecka. Z takich szybkich sposobów na opróżnienie małych jelitek ten jest najlepszy jaki spotkałam.
  • Kryzysowe sytuacje wymagały kryzysowych rozwiązań. Może 2 razy zastosowaliśmy czopki glicerynowe. Pamiętajcie jednak, że należy je stosować sporadycznie, ponieważ uszkadzają delikatną błonę śluzową w okolicach odbytnicy i „rozleniwiają” organizm – to rozwiązanie naprawdę ostateczne. Czopki można stosować tylko przy incydentalnych zaparciach, a nie przewlekłych.

Do tego regularne masaże brzuszka 2-4 razy dziennie. Jak to robić, pokazuje filmik:

Zapisywanie cyklu dnia dziecka

Oprócz punktów powyżej, ze względu na podejrzenie alergii, prowadziliśmy dokładny spis wszystkiego co zjadła i wypiła Ania. Z jednej strony pozwoliło nam to obserwować ewentualne zmiany skórne, z drugiej, pomogło w uniknięciu produktów potencjalnie zapychających.

Jak teraz wyglądają zaparcia u Ani? Problem zaczął tracić na sile po 12 miesiącach. Nadal przestrzegamy diety, pijemy dodatkową porcję płynów, jednak problem z kupą występuje sporadycznie (córa ma teraz 1 rok i 4 miesiące). Ważne, by dziecko się najadało i jadło duże ilości warzyw i owoców. No i oczywiście mleko mamy 🙂

TWORZYMY INNOWACYJNĄ APLIKACJĘ MOBILNĄ WSPIERAJĄCĄ KARMIENIE PIERSIĄ -> ZAPISZ SIĘ NA TESTY

Reaguj na zaparcia dziecka

Gdy stwierdzisz, że dziecko nie robi kupy regularnie, to nie bagatelizuj sprawy i idź do lekarza. Zaparcia powinny być rozpoznane i leczone jak najwcześniej, ponieważ nie leczone mają tendencje do samopogłębiania. Nieleczone zaparcie przyczynia się do zaniku czucia wypełnienia w odbytnicy oraz może skutkować wstrzymywaniem wypróżniania w momencie pojawienia się odruchu parcia. Z własnego doświadczenia wiem, że warto porozmawiać z pediatrą.
<

Powyższy artykuł nie jest opinią medyczną, nie zastąpi opieki lekarskiej. W razie wątpliwość skonsultuj się z lekarzem, położna lub certyfikowanym doradcą laktacyjnym. 

Bibliografia

  1. Agnieszka Rustecka, Bolesław Kalicki, Anna Maślany, Anna Jung, Najczęstsze zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego u niemowląt i ich związek z żywieniem Część II. Biegunki ostre i zaparci, Pediatra i Medycyna Rodzinna, 2010/6 (3).
  2. Kryteria Rzymskie IV (2016) – aktualne wytyczne rozpoznawania i leczenia czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego u dzieci, Standardy Medyczne/Pediatria 2016 T. 13 , 597-605
  3. Żaneta Malczyk, Anna Jarzumbek, Jarosław Kwiecień, Katarzyna Ziora, Praktyczne aspekty leczenia zaparć stolca u dzieci Standardy Medyczne/Pediatria 2016 T. 2014/10 (1)
  4. Red. Dr n. med. Anna Turska-Kmieć, Badanie manometryczne anorektalne u 4-miesięcznego niemowlęcia z zaburzeniami wypróżniania. Pediatria po Dyplomie 2010/5 (14)

Ninja Mama

Autorka
Lubię dzielić się swoim doświadczeniem związanym z karmieniem piersią i rodzicielstwem. Co jeszcze o sobie? Mama z prawdziwego zdarzenia – ogarniacz czasoprzestrzeni w domu, pracy i na uczelni. Miłośniczka dalekich podróży i eksperymentów naukowych.
Facebooktwittergoogle_pluspinterest
  • Kasia Donald

    Nawracające zaparcia u niemowląt to temat ciężki. U nas pomogła dieta, masaże bruszka i laktuloza, choć ponoć uzależnia. Tak mówi część lekarzy. Nasza Pani Pediatra mówiła, że nie.

    • Ninja Mama

      Cześć. Też słyszałam, że laktuloza uzależnia.

  • Anna Sokół

    Synek mojej kuzynki miał podobny problem z nawracającymi zaparciami. Pomogła zalecona dieta.

    • Ninja Mama

      Dieta to podstawa przy tego typu dolegliwościach 🙂

  • Mikołaj Norwinak

    aplikowałam dziecku czopki eva/qu bambini w trakcie walki z anemia, kiedy przyjmowało żelazo, które automatycznie blokowało wypróżnianie, były skuteczne

    • Ninja Mama

      Dziękuje za podpowiedź. Nie słyszeliśmy o tych czopkach wcześniej.